चैत्र ६-फागुन शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने फागु अर्थात् होली पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाईएको छ । बुधवार बिहानदेखि नै देशभरी बालबालिका, युवायुवती, बिभिन्न सरकारी तथा गैर–सरकारी संघसंस्थामा आवद्ध कर्मचारीले हर्षोल्लासका साथ होली मनाइरहेका छन् । वसन्त ऋतुको आगमनसँगै आपसी मेलमिलाप र सद्भावनाको सन्देश लिई आउने फागु पर्व आज परम्परागत रूपमा विभिन्न रङ र लोला खेली मनाउने परम्परा छ ।
तराईको पर्व मानिने होली करिब एक दशक अघिदेखि जिल्लामा मनाउन थालिएको हो । तराईबासी कर्मचारीमार्फत पहाडी गाउँमा होली मनाउने परम्परा सुरु भएको हो । घर जान नपाएका तराईबासी कर्मचारीले समुह बनाएरै होली मनाइरहेका छन् । केही वर्ष अघिसम्म उत्ताउलो रुपमा मनाइने यो पर्व प्रहरीको सक्रियताका कारण पछिल्लो समय सभ्य बन्न थालेको छ । सडकमा काम विशेषले हिँड्नेलाई इच्छा विपरीत रङ र लोला हान्ने क्रम बन्द हुँदै गएको छ ।
त्रेता युगमा दैत्यराज हिरण्यकश्यपुले विष्णुभक्त आफ्ना पुत्र प्रह्लादलाई मार्ने उद्देश्यले ब्रह्माबाट आगोले छुन नसक्ने वरदान पाएकी आफ्नी बहिनी होलिकालाई प्रह्लादका साथ दन्किरहेको आगोमा पस्न लगाउँदा होलिका आफैँ भष्म भएकी तर भक्त प्रह्लादलाई आगोले छुन नसकेको कथा यो पर्वसँग जोडिएको छ । त्यसै बेलादेखि शक्तिको दुरूपयोग गर्ने पापी प्रवृत्तिकी प्रतीक बनेकी होलिका मारिएको उपलक्ष्यमा होली फागु खेल्ने परम्परा चलेको मानिन्छ ।
यसैगरी द्वापरयुगमा श्रीकृष्ण भगवान्लाई मार्न कंशद्वारा पठाइएकी राक्षसनी पुतनाले आफ्नो विष दलिएको स्तन चुसाउन लाग्दा असफल भई मारिइन् । निजलाई व्रजवासीले जलाई फागु महोत्सव मनाउने परम्परा चलेको पनि धर्मग्रन्थमा उल्लेख गरिएको छ ।
राम्रो तरिकाले तयार पारिएका रङ र अबिरले छालाको रोग निवारण गर्ने भएकाले यस्ता रङको प्रयोग गरी फागु खेल्नाले शीतकालमा शरीरमा उत्पन्न कफको विनाश हुन्छ । बालिएको चीरको धुवाँबाट शीतकालका अनेकौँ रोगका कीटाणु निर्मूल हुने हुनाले यो पर्वको आयुर्वे्दिक महत्व पनि छ । फागु पर्वका उपलक्ष्यमा परम्परादेखि सरकारले सार्वजनिक बिदा दिंँदै आएको छ । यसैबीच, नेपाल सरकारले होली पर्वलाई सभ्य र शान्तिपूर्ण बनाउन आग्रह गरेको छ । होली पर्वको अवसरमा बुधबार पहाड तथा हिमाली जिल्ला र बिहीबार तराईका जिल्लामा सरकारले सार्वजनिक विदा दिएको छ ।
